زهکش روباز حایل شوره زار مرکزی قزوین به منظور جلوگیری یا کاهش خطر پیشروی شوری به زمین های حاصل خیز بالادست طراحی و ایجاد شده است. در این پژوهش نتیجه پایش عملکرد زهکش یادشده بررسی شد. برای پایش اثر این زهکش بر سطح ایستابی و کیفیت آب زیرزمینی کم عمق 99 چاهک در 9 مقطع عمود بر زهکش احداث شده است. هر ماه یک بار سطح آب چاهک ها قرائت و یک نمونه از آب آن تهیه شد. تجزیه شیمیایی نمونه ها در طول یک سال معرف تغییرات شیمیایی سفره آب زیرزمینی منطقه در اثر وجود این زهکش است. عملکرد زهکش در سال اول احداث، با خارج ساختن آبی با شوری بیش از 200 دسی زیمنس بر متر از منطقه، موثر ارزیابی شد. نتایج نشان داد با احداث زهکش حایل پیشروی آب شور به سمت بالادست تا حدودی متوقف شده است که علت را می توان افزایش شیب هیدرولیکی به دلیل ایجاد نزدیک به یک متر کاهش بار آبی به وسیله زهکش دانست. در سال نخست، پس از اجرای طرح، میانگین شوری آب زیر سطحی 13.6 درصد کاهش یافت. بدیهی است این تغییرات در همه زمینه ها یک اندازه نبوده است. عملکرد این زهکش در سال نخست پس از احداث مثبت ارزیابی می شود.

به علت بارندگی های شدید، سطح آب زیرزمینی و فشار آب منفذی هر ساله افزایش می یابد که این عامل می تواند باعث شکست شیب های خاکی شود. دیوار حایل یکی از سازه هایی است که جهت افزایش پایداری شیب های خاکی مورد استفاده قرار می گیرد. در این تحقیق با استفاده از نرم افزار SLOPE/W پایداری شیب ها نسبت به شرایط هیدرولوژیکی بحرانی و با استفاده از نرم افزار SEEP/W فشار حفره ای مازادی که باعث ناپایداری دیوار حایل با ارتفاع 10 متر می گردد، مورد بررسی قرار گرفت. پارامتر های مورد مطالعه عبارت اند از: شدت بارش ها، جنس خاک، موقعیت قرارگیری زهکش ها و قطر زهکش ها. هم چنین نوع زهکش ها نیز به عنوان متغیر واقع شد و از دو نوع زهکش افقی و دودکشی استفاده شد. بر اساس نتایج حاصله، در شرایط بارش شدید در خاک های ریزدانه، استفاده از یک زهکش افقی نمی تواند پایداری دیوار حایل را تامین کند. این در حالی است که در شرایط مشابه و در خاک های درشت دانه، پایداری دیوار حایل توسط یک زهکش افقی تامین می شود و زهکش قادر به تخلیه آب مازاد از پشت دیوار خواهد بود. هم چنین نتایج بدست آمده برای زهکش های دودکشی نشان دهنده پایدارسازی دیوار حایل توسط این زهکش ها در بحرانی ترین شرایط می باشد. در رابطه با محاسبه فشار منفذی و گشتاورهای واژگونی روابط بی بعد خطی و غیرخطی رگرسیونی ارایه گردید. روابط رگرسیونی از لحاظ دقت در سطح بالایی قرار دارند و می توان از آنها نتایج قابل قبولی را انتظار داشت.

شرایط آب و هوایی و ویژگی های خاک همچون شوری از عوامل بسیار مهم و تأثیرگذار در پوشش گیاهی هر منطقه هستند. شور شدن آبهای زیرزمینی و انباشتگی نمک در لایه های سطحی خاک در اثر تبخیر و خیز مویینگی، موجب ایجاد شوره زار در بخشی از دشت قزوین شده که آثار سوئی را در رشد گونه های گیاهی در محدوده ای به گستره 60 هزار هکتار داشته است. به منظور کنترل اثرات مخرب توسعه شوره-زار در منطقه، زهکش حائل در هسته مرکزی شوره زار احداث شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثر بخشی احداث زهکش حائل بر روند تغییرات شوری خاک و پوشش گیاهی در طی 5 سال، با احداث 10 قرق انجام گرفت. جهت بررسی اثرات احداث زهکش، تحلیل آماری به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی انجام شد. نتایج اندازه گیری ها نشان دهنده آن است که هدایت الکتریکی خاک عمقی به طور میانگین 18 درصد بیشتر از هدایت الکتریکی خاک سطحی است. نتایج مقایسه میانگین هدایت الکتریکی خاک بر پایه روش دانکن نشان داد میانگین هدایت الکتریکی خاک در سال 1392 دارای بیشترین مقدار و در سال چهارم پس از شروع تحقیق دارای کمترین مقدار بوده است. با توجه به آنکه عمده منبع آبشویی خاک در محدوده قرق های احداث شده، رواناب مسیل ها می باشد لذا مهمترین علت تغییرات هدایت الکتریکی خاک با گذشت سال های مختلف را می توان به میزان بارندگی بهاره مرتبط دانست. نتایج تحلیل آماری نشان داد هدایت الکتریکی خاک به صورت تدریجی با گذشت سال های مختلف در قرق های احداث شده، کاهش داشته است. نتایج آزمون تجزیه واریانس درصد پوشش گیاهی در قرق های احداث شده نیز نشان داد احداث زهکش حائل تأثیر بسیار معنی داری بر تغییرات پوشش گیاهی، با گذشت سال های مورد مطالعه داشته و محدوده اثر گذاری زهکش حائل بر تغییرات پوشش گیاهی تا فاصله 300 متری از زهکش بوده است.

در این مقاله،‏ الگوریتمی جهت محاسبه نیروی محرک وارد بر دیوارهای حائل در شرایط لرزه ای ارائه شده است. در این الگوریتم که فرمولاسیون آن بر اساس روش مرز پائین آنالیز حدی پایه ریزی شده است،‏ با در نظر گرفتن یک ناپیوستگی تنش و یافتن میادین تنش قابل قبول در دو سمت آن،‏ نیروی محرک در حالت کلی،‏ یعنی با در نظر گرفتن چسبندگی و زاویه اصطکاک داخلی خاک و نیز لحاظ نمودن چسبندگی و اصطکاک بین خاک و دیوار محاسبه می شود. نتایج در حالاتی خاص با دیگر محققان مقایسه شده که صحت اعتبار الگوریتم ارائه شده را بخوبی نشان می دهد.

بخش زیادی از اراضی کشور تحت تاثیر شوری است که کشاورزی پایدار و امنیت غذایی را به خطر می اندازد. همچنین، برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی در دشت هایی که آبخوان شور و شیرین در مجاورت هم قرار دارند، باعث ایجاد گرادیان هیدرولیکی از سمت آب شور به آب شیرین و افزایش شوری می شود. شوری در شوره زار مرکزی قزوین تحت مکانیزم یادشده، در حال پیشروی به سمت اراضی بالادست بوده است. برای حل این مشکل، زهکش حایلی در منطقه احداث شده است تا با ایجاد افت سطح آب زیرزمینی شور، از گسترش شوری جلوگیری کند. هدف این مطالعه، بررسی عملکرد زهکش حایل در کنترل شوری و تاثیر افزایش و کاهش گرادیان هیدرولیکی منطقه، در گسترش شوری است. به این منظور، با استفاده از داده های مشاهداتی، مدل HYDRUS-2D واسنجی و صحت سنجی شد. سپس، در شش تیمار اثر افزایش و کاهش جریان آب زیرزمینی ورودی از بالادست (10، 20، 30 درصد) بر عملکرد زهکش در بازه های 5، 10، 15 و 20 ساله شبیه سازی شد. نتایج نشان داد در تمام بازه های زمانی، هرچه جریان آب زیرزمینی ورودی از بالادست بیشتر باشد، املاح بیشتری آب شویی شده و توسط زهکش حایل از منطقه خارج می شود. همچنین، بر اساس نتایج شوری اولیه خاک در تراز کف زهکش 20 سال بعد از احداث زهکش حایل در تیمار شاهد ds/m1/16 کاهش می یابد. کاهش 10، 20 و 30 درصد دبی ورودی از بالادست این مقدار (ds/m1/16) را به ترتیب 11، 17 و 25 درصد کاهش داده در حالی که افزایش دبی به اندازه 10، 20 و 30 درصد این مقدار (ds/m1/16) را 22، 28 و 40 درصد افزایش می دهد. بنابراین، برداشت بی رویه از آبخوان در بالادست زهکش موجب کاهش دبی ورودی به منطقه می شود و از کاهش بیشتر شوری جلوگیری می کند.

هدف از انجام این تحقیق، بررسی بر روش های طراحی لرزه ای دیوار های حایل می باشد. با مطالعه روش های طراحی دیوارحایل، رفتار لرزه ای دیوارهای حایل در مقابل بارهای دینامیکی، طراحی لرزه ای و پایداری این سازه ها در خلال وقوع زلزله بررسی گردید. فشارهای جانبی کلی در خلال ارتعاشات زلزله، فشارهای استاتیکی که قبل از وقوع زلزله به وجود می آیند و فشارهای دینامیکی که در اثر زلزله تولید می شوند، هستند و پاسخ دیوار از هردو فشار متاثر می گردد. نتیجه این تحقیق نشان می دهد که اگر امکان جابه جایی لغزش، چرخش یا تغییرشکل حایل به مقداری که بتواند فشار فعال خاک را بسیج کند وجود داشته باشد از فشارهای دینامیکی موثر بر دیوار از طریق روش های استاتیکی یا شبه استاتیکی مونونوبه-اوکابه استفاده می شود و در صورت عدم انعطاف پذیری حایل دیوارهای ثابت، تحلیل الاستیک صورت می گیرد. همچنین از متداول ترین روش های تحلیل دینامیکی شامل روش شبه استاتیکی مونونوبه-اوکابه، روش استیدمن-زنگ، روش وود و روش وسترگاد است، که این روش ها قابل توسعه هستند.

شوری خاک و شورشدن زمین ها، به مثابه یکی از مشکلات فراروی کشاورزی و منابع طبیعی، بسیار مهم است و باید با شناخت صحیح از پیشروی آن جلوگیری کرد. در این راستا کسب اطلاعات درباره وضعیت شوری خاک و پوشش گیاهی همچون میزان و پراکنش آن ها از اهمیت بسیاری دارد. استفاده از داده های ماهواره ای امکان مطالعه گسترده شوری خاک و پوشش گیاهی را فراهم می سازد. با توجه به اینکه پوشش گیاهی در بیشتر مناطق خشک و نیمه خشک به شدت تحت تاثیر خصوصیات خاک ازجمله شوری است؛ ازاین رو در پژوهش حاضر اثرات احداث زهکش حایل بر روند تغییرات شوری خاک و پوشش گیاهی با استفاده از قابلیت های سنجش از دور در بازه زمانی پانزده ساله بررسی شده است. نتایج نشان داد احداث زهکش حایل در شوره زار مرکزی دشت قزوین تاثیری در روند تغییرات شوری خاک و پوشش گیاهی منطقه نداشته است؛ به گونه ای که هیچ یک از یازده شاخص استخراج شده از تصاویر ماهواره ای، تغییرات معنی داری در دوره پیش و پس از احداث زهکش حایل از خود نشان نداده است. براساس نتایج آزمون همبستگی بین عناصر اندازه گیری شده در خاک و باندهای تصاویر ماهواره ای، باندهای 5 و 7 با شاخص نسبت جذب سدیم خاک پیش از احداث زهکش همبستگی بسیار معنی داری داشته و به همین ترتیب، دو باند یادشده پس از احداث زهکش، با شاخص هدایت الکتریکی خاک همبستگی داشته است. درواقع شاخص هایی که شامل باندهای قرمز و مادون قرمز باشند، ارتباط معنی داری با پارامترهای شوری خاک از خود نشان داده اند؛ همچنین نتایج آزمون همبستگی شاخص های سنجش از دور و داده های زمینی در محدوده شوره زار نشان داد که شاخص شوری خاک، ضریب همبستگی بسیار معنی داری با داده های شوری خاک داشته است.

در این مقاله با استفاده از روش مونونوبه و اکابه در مورد یک دیوار حایل بنایی غیروزنی محاط در یک قاب ساختمانی (میان قاب)، به محاسبه نیروهای دینامیکی ناشی از زلزله و اثرات آن بر دیوار پرداخته شده است. در روش مونونوبه و اکابه دیوار حایل صلب فرض شده و معمولا لغزش پای دیوار و یا چرخش دیوار حایل حول پاشنه آن بررسی می شود. وضعیت غالب خرابی در یک میان قاب حایل بنایی غیروزنی، شکست در بدنه دیوار تحت نیروهای عمود بر صفحه می باشد. در چنین حالتی توزیع نیروی لرزه ای وارده بر دیوار اهمیت می یابد. در این مقاله برای محاسبه نیروهای لرزه ای وارد بر میان قاب حایل بنایی از روش مونونوبه و اکابه استفاده شده و یک توزیع برای آن پیشنهاد شده است. با بررسی عملکرد عمود بر صفحه میانقاب های بنایی به لحاظ مقاومت و معیار پذیرش، به تحلیل نحوه خرابی در بدنه دیوار ناشی از بارهای عمود بر صفحه پرداخته شده است. در ادامه روش به سازی لرزه ای مورد نظر در خصوص میان قاب های حایل بنایی آسیب پذیر ارایه شده و با معرفی یک مثال کاربردی، نتایج روش پیشنهادی با نتایج یک نرم افزار عددی کنترل شده است. در انتها نیز با توجه به شرایط مختلف قابل پیش بینی برای میانقاب های حایل بنایی مختلف، راهکار به سازی لرزه ای بصورت کاربردی ارایه شده است.

چکیده: در مقاله حاضر، چگونگی یاد گیری درس هایی از جامعه مورچگان برای بهینه سازی مسایل مهندسی ارایه شده است و به عنوان یک مثال برای چنین مسایلی، دیوار حایل بتن مسلح در نظر گرقته شده است که از نظر هزینه ها می تواند بهینه سازی شود. روش طراحی سنتی برای دیوار حایل بتن مسلح، تنها با استفاده از روش سعی و خطا قادر به طراحی بهینه است. این مقاله، به معرفی یک روش بر مبنای یادگیری از مورچه ها پرداخته شده است که اساسا یک روش جستجو برای مسایل بهینه سازی ترکیبی است و دارای پیچیدگی های خاص است. این روش بر اساس مدل سازی ویژگی های گروهی مورچه ها و بالاخص ویژگی غذایابی آنها می باشد. این روش می تواند دیوارهای بتن مسلح را با توجه به دارا بودن قابلیت جستجو و استخراج جواب به صورت موثر از فضای جستجو، بهینه سازی کند. اساس تحلیل در این مقاله، تعیین کمترین وزن و کمترین هزینه برای طراحی دیوار حایل بتن مسلح است به طوری که در این طراحی، نیروی جانبی کل ناشی از فشار خاک پشت دیوار محاسبه شده و ملاحظات ظرفیت باربری، نشست، پایداری، و اصول طراحی سازه های بتن مسلح در نظر گرفته شده است. نتایج بدست آمده، گویای این مطلب می باشد که روش بهینه سازی بر اساس جامعه مورچگان می تواند مهندسین را در جهت به دست آوردن حداقل هزینه ساخت دیوارهای حایل به طور موثر آموزش دهد.

سرمایه یکی از عوامل بنیادین در ارزیابی سلامت و ثبات نظام بانکی به شمار می رود. از سویی دیگر، حجم سرمایه بانک ها اثر قابل ملاحظه ای بر جایگاه رقابتی آنها دارد. بنابراین، مطلوبیت و تناسب پایه سرمایه به منزله پوششی مطمئن در برابر گستره وسیعی از مخاطرات بانکی است. هدف از پژوهش حاضر، تاثیر تغییرات سرمایه بافر (حایل) بر تغییرات ریسک پرتفوی بانک ها است. این تحقیق به لحاظ روش شناسی کاربردی و اطلاعات معاملات انجام شده در بازه زمانی پنج ساله 1390 تا 1394 جمع آوری گردیده است. جامعه آماری تحقیق مشتمل بر 17 بانک با روش نمونه گیری حذف سیستماتیک از سازمان بورس اوراق بهادار است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمون های رگرسیون خطی و همبستگی با استفاده از نرم افزار Eviews استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد، تغییرات سرمایه بافر بر تغییرات ریسک پرتفوی تاثیر معنادار دارد و با توجه به ضریب منفی متغیر تغییرات سرمایه بافر، وجود رابطه ی معکوس بین تغییرات سرمایه بافر و تغییرات ریسک پرتفوی استنتاج می شود. همچنین، تغییرات سرمایه بافر در تعامل با چرخه کسب و کار، تنوع درآمد و نوسان دارایی بر تغییرات ریسک پرتفوی بانک ها تاثیرگذار است.